ลูกเต๋าเป็นหนึ่งในองค์ประกอบการเล่นเกมที่เก่าแก่ที่สุดในประวัติศาสตร์มนุษย์ ตลอดหลายพันปีที่ผ่านมา ลูกเต๋ามีบทบาทสำคัญไม่เฉพาะในบอร์ดเกม แต่ยังเกี่ยวข้องกับคณิตศาสตร์ สถิติ และวัฒนธรรมของอารยธรรมจำนวนมากด้วย
ต้นกำเนิดของลูกเต๋าย้อนกลับไปได้ถึงยุคโบราณ หลักฐานแรกเริ่มพบในเมโสโปเตเมียและอียิปต์ โดยใช้ทั้งเพื่อการเล่นและเป็นวัตถุแห่งโชค นักโบราณคดีพบลูกเต๋าที่มีอายุราว 3000 ปีก่อนคริสตกาล ซึ่งทำจากกระดูก หิน หรือไม้ ในเมโสโปเตเมีย ลูกเต๋ายังถูกใช้ในพิธีกรรมทางศาสนาเพื่อช่วยตัดสินใจที่เชื่อว่าเป็นเจตจำนงของสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ลูกเต๋ายุคแรกยังไม่มีรูปทรงมาตรฐาน และมักถูกเรียกว่า 'Astragaloi' เพราะเดิมทำจากกระดูกข้อเท้าของสัตว์
ในยุคคลาสสิก โดยเฉพาะในกรีกและโรมัน การเล่นลูกเต๋ามีความสำคัญมากขึ้นอย่างชัดเจน เกมลูกเต๋าได้รับความนิยมสูงในสังคมโรมัน และมีการเชื่อว่าชาวโรมันเล่นเกมที่เรียกว่า 'Tali' ด้วยลูกเต๋าที่ทำจากกระดูกหรือ งาช้าง ทหารโรมันมักพกลูกเต๋าติดตัว และยังมีกฎหมายเข้มงวดที่ควบคุมการเล่นในที่สาธารณะด้วย ช่วงเวลานี้เองที่ลูกเต๋าเริ่มมีรูปทรงที่สม่ำเสมอขึ้น หน้าลูกเต๋าสมดุลขึ้น และโครงสร้างได้มาตรฐานมากขึ้น
ในยุคกลาง ลูกเต๋ายังคงเป็นกิจกรรมยามว่างที่สำคัญ ในหลายวัฒนธรรมยุโรป เกมลูกเต๋าถูกมองว่าเกี่ยวข้องกับการพนัน จึงเกิดกฎหมายและข้อห้ามจำนวนมากขึ้น ในศตวรรษที่ 14 กระบวนการทำให้เป็นมาตรฐานก้าวหน้าขึ้น และเริ่มพบลูกเต๋าหกหน้าที่ใกล้เคียงกับแบบปัจจุบัน จากนั้นลูกเต๋าก็กลายเป็นส่วนหนึ่งของเกมกระดานและเกมสังคม ทั้งในบ้านของชนชั้นสูงและในหมู่ประชาชนทั่วไป ตั้งแต่ศตวรรษที่ 16 เป็นต้นมา ลูกเต๋ายังมีบทบาทเพิ่มขึ้นในคณิตศาสตร์ โดยเฉพาะทฤษฎีความน่าจะเป็น
ปัจจุบันลูกเต๋าเป็นองค์ประกอบสำคัญของบอร์ดเกมและเกมเสี่ยงโชคจำนวนมากทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นเกมคลาสสิกอย่าง 'Monopoly' และ 'Catan' หรือวิดีโอเกมสมัยใหม่ ลูกเต๋ายังคงเป็นเครื่องมือสำคัญในการสร้างความสุ่มและความตื่นเต้น กระบวนการผลิตก็พัฒนาอย่างต่อเนื่อง โดยในปัจจุบันมักทำจากพลาสติกหรืออะคริลิก และมีสีสันกับดีไซน์ให้เลือกหลากหลาย ลูกเต๋ายังมีความสำคัญต่อคณิตศาสตร์และสถิติ โดยเฉพาะการวิเคราะห์เหตุการณ์แบบสุ่ม
เมื่ออินเทอร์เน็ตและโลกเกมดิจิทัลเติบโตขึ้น ลูกเต๋าก็มีบทบาทสำคัญในแพลตฟอร์มเสมือนเช่นกัน ปัจจุบันมีแอปจำนวนมากที่ช่วยให้ผู้เล่นทอยลูกเต๋าได้โดยไม่ต้องใช้ของจริง แพลตฟอร์มดิจิทัลทำให้การใช้งานเข้าถึงง่ายขึ้น และยังคงเป็นกลไกหลักในเกมทั้งแบบดั้งเดิมและแบบสมัยใหม่ เกมอย่าง 'Yahtzee', 'Dice Duel' และ 'Roll20' ใช้ลูกเต๋าดิจิทัลที่อิงหลักการเดียวกับลูกเต๋าจริง แต่ให้ความสะดวกและความยืดหยุ่นมากกว่า